Το κυπριακό ιδίωμα

Μέγα κυπρο-ελληνο-αγγλικό και με λατινική ορολογία λεξικό: Ερμηνευτικό, ετυμολογικό, προφοράς, ορθής γραφής

65,00 58,50

ISBN: 960-426-186-Χ

65,00 58,50

Προσθήκη στη wishlist Γίνεται προσθήκη Είναι στη wishlist
Κωδικός960-426-186-Χ Κατηγορίες, Συγγραφέας:

Ένα έργο ζωής. Διερμηνεύει τα λήμματα στην πανελλήνια και στην αγγλική γλώσσα (αλλά και στα λατινικά).
Το λεξικό καταχωρίζει κάθε παραλλαγή με παραπομπές στους ορθούς ορθογραφικά τύπους. Καλύπτει όλο το φάσμα του Ιδιώματος, τόσο του καθομιλουμένου όσο και του παραδομένου στα γραπτά κείμενα (με ένδειξη των παρωχημένων τύπων). Μαζί με την Εισαγωγή, του ίδιου του λεξικογράφου, είναι ένα διττά χρήσιμο έργο για τους:
- μελετητές της πανελλήνιας γλώσσας και της ιστορικής εξέλιξης
- μελετητές της Κυπριακής τοπολαλιάς
- φοιτητές και μαθητές

«Είναι γεγονός ότι ενώ διαθέτουμε έναν αριθμό ποικίλων λεξιλογίων και γλωσσαρίων της ελληνικής ντοπιολαλιάς της Κύπρου, μας έλειπε έως σήμερα ένα πλήρες και διεξοδικό λεξικό της. Ας μη λησμονούμε ότι οι δυσκολίες κατανόησης της συγκεκριμένης διαλέκτου όχι μόνο από τους μη φυσικούς ομιλητές της αλλά και από ένα μεγάλο μέρος των νεαρών ιδίως Κυπρίων (τουλάχιστον σε όλο το εύρος και τον πλούτο της) είναι σημαντικές και η συγκρότηση ενός συστηματικού λεξικού του κυπριακού ιδιώματος, εκτός των άλλων, θα διέσωζε έναν τεράστιο γλωσσικό θησαυρό, ο οποίος σταδιακά ξεχνιέται.
Ιδιαίτερα στις μέρες μας, η οικονομική ευμάρεια του νησιού, σε συνάρτηση με τη συνεχώς παγκοσμιοποιούμενη κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα και τις καταβολές από το πρόσφατο ιστορικό παρελθόν του, ασκεί πολλές και ισχυρές πιέσεις στους ελληνόφωνους κατοίκους του, μάλλον εις βάρος της τοπικής διαλέκτου και της κοινής νεοελληνικής, οι οποίες φαίνεται να παραχωρούν σημαντικό έδαφος στη χρήση πρωτίστως της αγγλικής σε πολλές εκφάνσεις της καθημερινής πραγματικότητας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το να παρουσιαστεί ένα πλήρες λεξικό της κυπριακής διαλέκτου αποτελεί ανάγκη επιτακτική αλλά και τόλμημα μέγα. Πολλά θα είναι τα εμπόδια που θα έχει να ξεπεράσει ο λεξικογράφος, ιδίως όσον αφορά ζητήματα εντοπισμού, εύρους, συλλογής και παρουσίασης του υλικού του, αφού η ιδιαίτερη εκφορά πλήθους λέξεων και συνακόλουθα η ορθογραφική αναπαράστασή τους εγείρει αρκετά λεξικογραφικά ζητήματα. Το γεγονός ότι δεν έχει τηρηθεί μια κοινή γραμμή στην καταγραφή των ιδιωματικών λέξεων της Κύπρου, τόσο κατά την έκδοση κειμένων της κυπριακής γραμματείας όσο και στη συγκρότηση ειδικότερων λεξιλογίων και γλωσσαρίων, μαρτυρά τη μεγάλη δυσκολία του εγχειρήματος.
Το εγχείρημα αυτό ανέλαβε να πραγματώσει ο κ. Ρόης Παπαγγέλου, ο οποίος μας έχει δώσει και κατά το παρελθόν δείγματα των λεξικογραφικών του ενασχολήσεων: το ναυτικό λεξικό του Η γλώσσα των καραβιών (1991) έχει, άλλωστε, από καιρό εξαντληθεί. Καρπός υπερτριακονταετούς συστηματικής συλλογής και αποδελτίωσης συναφούς γλωσσικού υλικού από τον κ. Παπαγγέλου αποτελεί Το Κυπριακό Ιδίωμα των 1.400 σελίδων, το οποίο συνοδεύεται από βιογραφικό του λεξικογράφου, πρόλογο του υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου κ. Ουράνιου Μ. Ιωαννίδη, εισαγωγικό σημείωμα και αναλυτικά προλεγόμενα του συντάκτη, όπου εξετάζονται ιστορικής φύσεως ζητήματα, φωνητικά, γραμματικοσυντακτικά και λεξιλογικά φαινόμενα της κυπριακής διαλέκτου (κυρίως σε σχέση με την κοινή νεοελληνική) και λεξικογραφικά/μεθοδολογικά θέματα που σχετίζονται με τη φιλοσοφία του εν λόγω λεξικού. Τα προλεγόμενα κλείνουν με βασική βιβλιογραφία η οποία χρησιμοποιήθηκε κατά τη σύνταξη του λεξικού και απαραίτητους πίνακες προφοράς, συμβόλων και συντομογραφιών.
Εκτός από τα καθαρά διαλεκτικά λήμματα του λεξικού, το υλικό που χρησιμοποιείται στην Κύπρο από την κοινή νεοελληνική χωρίς καμία αλλαγή, δεν καταγράφεται. Περιλαμβάνονται, εντούτοις, όσες λέξεις χρησιμοποιούνται σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, χωρίς να είναι, ωστόσο, πανελλήνια γνωστές ή σε κοινή χρήση (όπως συμβαίνει στη Μεγαλόνησο: μουντάρω, χάριν κ.ά.). Οσες από τις λέξεις της πανελλήνιας δημοτικής καταγράφονται, παρουσιάζουν στο κυπριακό ιδίωμα ιδιαιτερότητες σημασιολογικές, ορθογραφικές ή προφοράς.
Ο λεξικογράφος παραθέτει τις σημασίες κάθε λήμματος στα ελληνικά και στα αγγλικά (και στα λατινικά προκειμένου για ειδικότερη ορολογία). Εισηγείται μάλιστα και έναν χαρακτηριστικό τρόπο ορθογραφικής απεικόνισης πολλών λημμάτων τα οποία παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες κατά την εκφορά τους και τις οποίες συνήθως παρέβλεπαν ή παρουσίαζαν με άλλον τρόπο οι εκδότες των κειμένων ή οι προηγούμενοι λεξικογράφοι. Όταν μαρτυρούνται διαφορετικοί τύποι για την ίδια λέξη, αυτοί καταγράφονται με ταυτόχρονη παραπομπή στον τύπο όπου παρατίθενται οι σημασίες.
Θα μπορούσε κανείς να εγείρει πολλά και ποικίλα ερωτήματα ως προς το σύστημα καταγραφής που εισηγείται ο κ. Παπαγγέλου, ως προς κάποιες ορθογραφικές του επιλογές, τον τρόπο που δημιουργεί τα παραδείγματά του και τη μάλλον ρυθμιστική/κανονιστική λεξικογραφική του προσέγγιση, ή να έχει ακόμη και ενστάσεις για κάποια σημεία που θίγει στα προλεγόμενά του. Και αυτή ακριβώς είναι μία από τις αξιοσημείωτες «προκλήσεις» αυτής της ογκώδους και χρήσιμης λεξικογραφικής εργασίας: το ότι δεν καταχωρίζει απλώς λήμματα και σημασίες αλλά τα καταγράφει με έναν ιδιαίτερο τρόπο που, αν μη τι άλλο, αξίζει να συζητηθεί.»

Γιώργος Ανδρειωμένος
ΤΟ ΒΗΜΑ, 19-08-2001

Ο Ρόης Παπαγγέλου είναι αρχιτέκτονας, πολεοδόμος, συγγραφέας, ποιητής, μεταφραστής. Γεννήθηκε το 1941. Σπούδασε αρχιτέκτονας μηχανικός στο ΕΜΠ (1963), πολεοδομία στο πολυτεχνείο κεντρικού Λονδίνου, διαχείριση στο Κολέγιο Hawkwood και στο Πανεπιστήμιο Birmingham. Εργάστηκε σε γραφεία και ιδιωτικούς και κρατικούς οργανισμούς στην Ελλάδα (1964-67), ως επιστημονικό στέλεχος στη Βρετανία και στις ΗΠΑ (1967-89), διευθύνων πολεοδομικής ανάπτυξης και έργων Β. Λονδίνου (1980-89). Από το 1989 είναι εγκατεστημένος στην Ελλάδα, το 1998 καθηγητής μετάφρασης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Είναι μέλος του ΤΕΕ, του Βασιλικού Ινστιτούτου Βρετανών Αρχιτεκτόνων, του Βασιλικού Ινστιτούτου Πολεοδομίας Βρετανίας και της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών. Έλαβε μέρος στο 9ο Φεστιβάλ Ευρωπαϊκής Ποίησης στη Λουβαίν (1987). Του έχει απονεμηθεί το βραβείο “Πνευματικής Δημιουργίας” της Ελληνικής Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων. Έχει εκδώσει 44 βιβλία, έχει γράψει επιστημονικές εργασίες, λογοτεχνικά δοκίμια και άρθρα και έχει μεταφράσει ξένους ποιητές. Δικά του ποιήματα έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες και έχουν επανειλημμένα ανθολογηθεί, ενώ διεθνούς κύρους έντυπα έχουν δημοσιεύσει σχόλια για την ποίησή του με αποσπάσματα από το ποιητικό του έργο.

Βάρος 2070 g
Διαστάσεις 14 × 21 cm
Αριθμός Σελίδων

Εξώφυλλο

Θέμα

, ,

Είδος

Έτος Έκδοσης