Θάνος Σώρας | «Διανατέλλοντες» | Literature | «Εκ βαθέων» συνέντευξη

Ο Θάνος Σώρας σε μία «Εκ βαθέων» συνέντευξη με το περιοδικό Literature, με αφορμή την πρόσφατη έκδοση της ποιητικής του συλλογής «Διανατέλλοντες».

 

***

 

Ποια ήταν η αφορμή για το τελευταίο σας βιβλίο;

Οι διανατέλλοντες είναι ποιήματα χαμηλών πτήσεων για τις γενιές των millennials, zillenials και Ζ. Ήθελα να αποτυπώσω μέσα από το δικό μου ποιητικό καλειδοσκόπιο τις ανησυχίες μου για τις εξελίξεις των τελευταίων ετών και τις αλλεπάλληλες ματαιώσεις που βιώνουν οι νέοι: τη στεγαστική κρίση, την αποδημία στο εξωτερικό και, πάνω απ’ όλα, την έλλειψη ελπίδας. Την ίδια στιγμή, με απασχόλησαν η “καλά” κρατούσα πατριαρχία της ελληνικής οικογένειας, οι γυναικοκτονίες, η αστυνομική βία, τα άγχη της ψηφιακής μετάβασης, ο έρωτας όπως έχει μετεξελιχθεί μέσα από τα apps, καθώς και οι ρήξεις με το παλαιό κατεστημένο.

Για ποιον λόγο ασχοληθήκατε με τη γραφή;

Δεν ήταν απόφαση, αλλά μια φυσική ορμή. Όπως ο γλύπτης που παίρνει τη σμίλη και ασυναίσθητα λαξεύει το μάρμαρο για να δώσει πνοή στην πέτρα. Η απόφαση, όμως, να βγουν τα ποιήματα από το συρτάρι και να διαβαστούν υπήρξε απολύτως συνειδητή.

Πόσο εύκολη ή δύσκολη είναι η συγγραφή για εσάς;

Η δυσκολία ποικίλλει ανάλογα με τη χρονική περίοδο. Μπορεί να περάσουν μήνες, ακόμη και χρόνια, χωρίς να σχηματιστεί ούτε ένας στίχος. Όλα εξαρτώνται από τα ερεθίσματα και την πνευματική διαθεσιμότητα. Σμίλευα στίχους των Διανατέλλοντων για χρόνια· έσβηνα, ξανάγραφα, έκανα συγχώνευση ποιημάτων. Η τελική εκδοχή διαμορφώθηκε πέρυσι, πιο ώριμα και συντεταγμένα.

Μοιραστείτε μαζί μας τη στιγμή που αποφασίσατε να γράψετε το πρώτο σας βιβλίο.

Όταν ήμουν φοιτητής στη Νομική, αποφασίσαμε με μια ομάδα φίλων να τυπώσουμε τα πρώτα μας ποιήματα σε ένα μικρό τυπογραφείο στα Εξάρχεια και να τα μοιράσουμε από χέρι σε χέρι. Έτσι γεννήθηκε η πρώτη μου συλλογή, Μεγίστη Πλήμμη. Σήμερα, στίχοι από εκείνη υπάρχουν διάσπαρτοι στους Διανατέλλοντες, καθώς και ένα ομώνυμο ποίημα στην ενότητα “Στο Νησί της Κίρκης Τίποτα Δεν Αλλάζει”.

Μάλλον φταίω εγώ

που δεν έχω μάθει

να ζυγοσταθμίζω τ’ άστρα

και να διακρίνω

πότε θα μας κάνει θετική συζυγία

πού αράζεις τις ακτές σου

να πρυμίσω εγώ τα φεγγάρια μου

να σηκωθεί μεγίστη πλήμμη

να γειωθούν τα μαγνητικά μας πεδία

Παρότι το πρώτο πόνημα ήταν ανώριμο, χαίρομαι που το μοιράστηκα και πήρα το βάπτισμα του πυρός. Μια δεκαετία μετά, οι Διανατέλλοντες ήρθαν πιο ώριμα και ολοκληρωμένα.

Ποιος είναι ο πρώτος άνθρωπος που διαβάζει το βιβλίο σας όταν το τελειώσετε;

Η φίλη μου η Σοφία. Τα τελευταία χρόνια έχουμε καθιερώσει τη δική μας ιεροτελεστία.

Εμπεριέχουν οι ήρωές σας ένα κομμάτι του εαυτού σας και σε ποιον βαθμό;

Οι Διανατέλλοντες έχουν κάποιο κομμάτι του εαυτού μου αλλά ταυτόχρονα είναι μια ψυχογραφία των οικείων μου αλλά και του ευρύτερου περίγυρου και της κοινωνίας.

Απευθύνεστε σε συγκεκριμένο πρόσωπο όταν γράφετε ένα βιβλίο;

Όταν τα ποιήματα γράφονται στο β΄ενικό, υπάρχει συνειδητά συγκεκριμένος αποδέκτης (ακόμη κι αν το ποίημα δεν επιδοθεί ποτέ σε αυτόν). Στο “Μεγάλο Εντερλέζι” όμως, ο αποδέκτης είναι φαντασιακά η κοινωνία. Η πρωταγωνίστρια γραία που απαγγέλλει είναι μια σύγχρονη Κασσάνδρα που απευθύνεται στους Τρώες.

Έχετε αγωνία για τις αντιδράσεις των αναγνωστών σας;

Πάντα. Και πάντα με εντυπωσιάζει το πόσο διαφορετικά ποιήματα ή στίχοι αγγίζουν τον καθένα.

Πόσο τολμηρός/τολμηρή είστε στη γραφή σας; Θέτετε περιορισμούς στον εαυτό σας λόγω κοινωνικών συμβάσεων;

Προσπαθώ να είμαι. Η ενότητα “Το Μεγάλο Εντερλέζι” και το ποίημα “Είναι η πιο πληγωμένη κύκνος που έχεις δει ποτέ σου” εκφράζουν ευθέως τις κοινωνικές και πολιτικές μου ανησυχίες. Επίσης, η “Υποδειγματική προσευχή” είναι μια μυσταγωγική επίκληση στην ηρωίδα των ’90s, τη Sailor Moon, για την προστασία των αδύναμων και ευάλωτων. Όσον αφορά στους περιορισμούς, παραδέχομαι ότι χρησιμοποιώ εσωτερικά φίλτρα, αλλά όσο μεγαλώνω, θέλω να πιστεύω ότι αυτά θα μειώνονται.

Από τι πάσχει κατά την γνώμη σας η ελληνική λογοτεχνία;

Από σεμνοτυφία και συντηρητισμό. Είναι θλιβερό να επιβάλλονται παρωπίδες σε μια τέχνη τόσο εσωτερική όσο η λογοτεχνία. Οι κεραίες του δημιουργού πρέπει να είναι πάντα ανοιχτές. Οι συγγραφείς έχουμε ευθύνη· είμαστε, κατά κάποιον τρόπο, οι φάροι της κοινωνίας.

 

Πηγή | Copyright: Literature