Κριτική της Αγγελικής Πεχλιβάνη για την ποιητική συλλογή «Στιγμιότυπα αφύπνισης», του Βασίλη Δ. Παπαβασιλείου, δημοσιευμένη στο Culturebook.
Βασίλης Δ. Παπαβασιλείου, Στιγμιότυπα αφύπνισης (Ιωλκός. 2024)
Πολλοί σημαντικοί ποιητές μας, προεξάρχοντος του Σεφέρη, έχουν ασκηθεί στο χάϊκου, αυτή την αυστηρή γιαπωνέζικη στιχουρχική μορφή των 17 συλλαβών (τρεις στίχοι των 5, 7 και 5 συλλαβών) που διαδόθηκε στη Δύση κατά τον 20ο αιώνα από τον Λευκάδιο Χερν. Το χάϊκου προκαλεί τους ποιητές με τον φορμαλιστικό μινιμαλισμό του· απαιτεί καθαρή και –ενίοτε εκρηκτική– αποσταγματική ουσία, με επίγευση διαρκείας. Ο Βασίλης Παπαβασιλείου, γερός και έμπειρος τεχνίτης του λόγου, σ’αυτό το κομψό βιβλίο, φιλοτεχνημένο από τις εκδόσεις Ιωλκός, μας προσφέρει χάϊκου σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη ενότητα περιλαμβάνονται ποιήματα ανθρωποκεντρικά που, μέσω της διαλεκτικής των αντιθέσεων αλλά και των οξύμωρων σχημάτων, αναφέρονται στον πόλεμο, στη δυστυχία της προσφυγιάς και συνακόλουθα – με τρυφερότητα αυτή τη φορά –, στην απώλεια της παιδικότητας των νεαρών θυμάτων. H δεύτερη ενότητα, που είναι και η εμφατικά μεγαλύτερη, είναι φυσιοκρατική σύμφωνα και με τα προτάγματα της ιαπωνικής θεματικής των χάϊκου. Όμορφες εικόνες της φύσης εκδιπλώνονται με κομψή αφαιρετικότητα και φιλοσοφημένη «απαλοσύνη»·η σιωπή, η λύπη, η μοναξιά, ο χρόνος, όλα ενσταλάζονται σιγανά, γίνονται τρυφερή, ήρεμη σοφία με μεταβάσεις βελούδινες, όπως οι –πάλαι ποτέ– εποχές του χρόνου. Κυριαρχούν τόσο η στοργική αγάπη για τα αδύναμα πλάσματα και τα “ζωντανά” αυτού του κόσμου, όσο και η στωική αποδοχή της εναλλαγής και της αντίθεσης ζωής και θανάτου. Στην τρίτη, μικρή και στοχαστική, ενότητα μια θλίψη – ιδιοσυγκρασιακή θα την χαρακτήριζα δεδομένου ότι το χάϊκου είναι μια στιχουργική μορφή πολύ προσωπική– διαχέεται. Θα έλεγα πως τα χάϊκου του καλού ποιητή μπορεί να μην είναι εκρηκτικά ή να μην διαθέτουν το στοιχείο της ανατροπής, αλλά χαϊδεύουν αφυπνίζοντας τον αναγνώστη με αγαπητική επιμονή.
Πηγή | Copyright: Culturebook | Αγγελική Πεχλιβάνη
Κανένα προϊόν στο καλάθι σας.