Κριτική της Διώνης Δημητριάδου για την ποιητική συλλογή «Ποδήλατο με αερόσακο» του Γιάννη Ξέστερνου από το τεύχος 209 του περιοδικού «Οδός Πανός».
***
Δεύτερη ποιητική συλλογή για τον Γιάννη Ξέστερνο, που ήδη είχε ξεχωρίσει από την πρώτη του εμφάνιση. Με το ποδήλατο ως όχημα γραφής διασχίζει δρόμους και μνήμες, με μια αδιόρατη θλίψη καταγράφει τον κόσμο και τον μικρόκοσμο. Και habemus ποδήλατο / Ας καβαλήσουμε το habemus / όχι το ποδήλατο / σαν ιλιγγιώδη παιδιά / με κατάφωρη φαντασία. («Habemus ποδήλατο»). Είναι ο τρόπος του, προσωπικός οπωσδήποτε, να βρει τη σήραγγα (κρυφή ή όχι, εξαρτάται από την οπτική) που συνδέει τον μικρόκοσμο της οικογένειας (κέλυφος προστατευτικό ή θηλιά που σφίγγει στον λαιμό, αυτό κι αν είναι θέμα οπτικής) με τον σημερινό κόσμο στην ευρύτερη εκδοχή του. Η συνεχής αστοχία της οικογένειας να καρφώσει τη χαρά στο καλάθι όλο στεφάνι ταμπλό και έξω, η απουσία του πατέρα, στήνουν ένα σκηνικό δύσκολης παιδικής ηλικίας σε ένα σπίτι μαυσωλείο, που οδηγεί κατευθείαν σε ένα κόσμο πιο σκληρό ακόμη για τον απροετοίμαστο. Ενδιαφέρουσα η σύλληψη, καθώς εναλλάσσεται μεγεθύνοντας και σμικρύνοντας τους δύο χώρους κατευθυνόμενης και αργής ενηλικίωσης. Ενίοτε η ποίησή του αγγίζει την πολιτική σκέψη, δείγμα καθαρό το ποίημα «Δυτικό παραπέτασμα» που εκτείνεται εν είδει τριλογίας σε Ι, ΙΙ. ΙΙΙ. Με τη συμπλήρωση κάθε φορά νέων στίχων στο αρχικό, ως ιδέα ενδιαφέρουσα στην πρωτοτυπία της. Η ποίηση του Ξέστερνου, σε ενηλικίωση κι αυτή, πιο ώριμη από την πρώτη του ποιητική κατάθεση πριν δύο χρόνια, λειτουργεί με εικόνες, στήνει σκηνικά κινηματογραφικά, αφηγείται μικρές ιστορίες. Χρησιμοποιεί τις λέξεις ως πολυσήμαντους κώδικες, αφήνοντας ελεύθερες τις ερμηνείες τους. Το σκηνικό της κατάληψης σέρνει το νόημά του πιο πέρα από τα έγκλειστα παιδιά, σε ένα μέλλον άνυδρο, όλο ματαίωση: Εντιμότατοι οι φίλοι μας, καταληψίες. / Ήταν η τελευταία μας νίκη / συλλογική / από τότε / καμία άλλη / τόσα χρόνια ματαιώσεις / αφυδατωθήκαμε διψώντας μια βροχή. («Μέρες εγκλεισμού»). Παραθέτω ένα ποίημα που ξεχωρίζει για τη νοηματική του συμπύκνωση, τη μεταφορικότητα, την αλληγορική χροιά, που όλα τα δηλώνει, αρκεί να έχεις μάτια να δεις το άλλο νόημα: Μαΐστρος φυσάει στο κυκλαδονήσι. / Κυματίζει στην άμμο / το αλάτι καλοκαιρινής ραστώνης. / Στο κάδρο μόνο ασθενικά Αλμυρίκια / δίχως φάρο / κάκτοι ερήμου. / Βαθύ φθινόπωρο. / Χρόνια έχουν να θαυμάσουν στιβαρό Πλατάνι / να επισκιάσουν τα πάθη τους / ή έστω μια «Φοινικιά» του 1900. / Άνυδρα / δεν έχουν ρίζες πια / να γειωθούν / στον ανέκδοτο χειμώνα / που ξημερώνει. («Οικογένεια ταμαριδοειδών»).
ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ – ΙΟΥΝΙΟΣ 2006 97
Πηγή | Copyright: Οδός Πανός | Διώνη Δημητριάδου
Κανένα προϊόν στο καλάθι σας.