Η εικαστικός και ποιήτρια Αλεξία Κουδιγκέλη συνομιλεί με τη Μαρία Δήμου στο περιοδικό Art Views, με αφορμή την επικείμενη παρουσίαση της ποιητικής της συλλογής «Ίσως δεν κάνω για άνθρωπος μόνο για καλλιτέχνης», που θα πραγματοποιηθεί στον ΙΑΝΟ (Σταδίου), την Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025.
***
Η εικαστικός και ποιήτρια Αλεξία Κουδιγκέλη, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1996. Φοίτησε στο Πανεπιστήμιο των Τεχνών του Λονδίνου (UAL) και έκτοτε έχει παρουσιάσει τα έργα της σε διάφορες χώρες του εξωτερικού, ενώ πλέον ζει και εργάζεται στην Ελλάδα μη βλέποντας χωρικούς περιορισμούς για τα μελλοντικά της σχέδια. Αρκείται στο να εκφράζεται όσο είναι δυνατόν μέσα από την τέχνη της, η οποία μπορεί να είναι αληθινή μόνο εάν πηγάζει μέσα από την ανθρώπινη φύση ενός καλλιτέχνη. Η ίδια, μάλιστα, εμπνέεται κυρίως από τον καθημερινό άνθρωπο και τις ανησυχίες του. Η ποίηση και η ζωγραφική για εκείνη είναι δύο διαφορετικά μέσα μα συνδέονται άμεσα, φτιάχνοντας και τα δύο διαφορετικών ειδών εικόνες της πραγματικότητας.
Ενώ πρόσφατα εισήλθε στον χώρο της ποίησης, με το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Ίσως δεν κάνω για άνθρωπος μόνο για καλλιτέχνης» (εκδ. Ιωλκός, 2025), και οι δύο τέχνες αποτελούν για εκείνη πηγή αστείρευτη πηγή έμπνευσης και έκφρασης. Έχοντας μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πορεία στη ζωγραφική και τώρα ξεκινώντας δυναμικά και στη συγγραφή, η Αλεξία Κουδιγκέλη μας παραθέτει μια συνέντευξη μιλώντας για το μέχρι τώρα έργο και τις καλλιτεχνικές της επιρροές.
-Παίρνοντας τα πράγματα από την αρχή, πέρασες από μια πόλη που θα λέγαμε πως στηρίζει τους νέους καλλιτέχνες, το Λονδίνο. Σκέφτηκες ποτέ να επιστρέψεις εκεί μετά τις σπουδές σου;
-Το Λονδίνο με ενέπνευσε βαθιά. Εκεί γνώρισα καλλιτέχνες από διαφορετικά υπόβαθρα, με διαφορετικές σχέσεις με την τέχνη και τη δημιουργία, και είδα από πρώτο χέρι πώς μια πόλη μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για ελευθερία έκφρασης και δημιουργικότητα, ειδικά σε νέους καλλιτέχνες. Ταυτόχρονα, αυτή η εμπειρία μου έδειξε αυτή την ελευθερία, από την στιγμή που την μαθαίνεις, σε συνοδεύει όπου κι αν είσαι. Για αυτό, προς το παρόν δεν σκέφτομαι να επιστρέψω μόνιμα, συνεχίζω από εδώ, με τη δουλειά μου και το βλέμμα μου στραμμένο πέρα από γεωγραφικά σύνορα.
-Τι σε έκανε να ασχοληθείς με τον χώρο τόσο της ζωγραφικής όσο και της ποίησης; Ποιο ήταν το έναυσμα για να ασχοληθείς με τον καλλιτεχνικό χώρο;
-Ζωγραφίζω από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου· η ανάγκη να εκφράσω συναισθήματα, χρώματα και εικόνες ήταν πάντα μέσα μου. Η ποίηση ήρθε αργότερα, στην ενήλικη ζωή μου, και μέσα από τη ζωγραφική, καθώς συχνά αποτελεί πηγή έμπνευσης για τις εκθέσεις μου. Το έναυσμα για να γράψω ήταν τόσο η καλλιτεχνική περιέργεια όσο και η βαθιά ανάγκη να παρατηρήσω τον εαυτό μου, να κατανοήσω τις αντιφάσεις μου και να μοιραστώ μια αλήθεια που δεν χωρούσε μόνο στον καμβά.
-Ποια είναι τα ερεθίσματά σου στη ζωγραφική; Ποιοι καλλιτέχνες σε εμπνέουν;
-Με εμπνέει ο άνθρωπος περισσότερο από οτιδήποτε άλλο — τι σημαίνει να ζεις, να νιώθεις, να αγαπάς. Με εμπνέουν οι αντιφάσεις μας. Ζωγραφικά, με γοητεύει η παλέτα και η ματιά του Τέτση, τα ανθρωπάκια του Γαΐτη, καθώς και η διπλή ποιητική και ζωγραφική διάσταση του Εγγονόπουλου. Παράλληλα, η ένταση και η εκφραστικότητα του Εξπρεσιονισμού, όπως αυτή αποτυπώνεται στον Έντβαρντ Μουνκ ή στον Ρόθκο, με εμπνέουν όχι μόνο για την τεχνική τους, αλλά και για την αλήθεια με την οποία εκφράζονται.
-Στο βιογραφικό σου εκτός από εγχώριες έχεις σημειώσει και διεθνείς συμμετοχές στον εικαστικό χώρο. Διακρίνεις διαφορές στη νοοτροπία του εξωτερικού και της Ελλάδας; Υπάρχει κάποια (νοοτροπία) που θεωρείς ότι σε αντιπροσωπεύει καλύτερα;
-Κάθε χώρα έχει τη δική της νοοτροπία στον χώρο της τέχνης, με τα δικά της πλεονεκτήματα. Στο εξωτερικό, σε πόλεις όπως το Παρίσι ή το Τόκιο, η ελευθερία και ο πειραματισμός είναι έντονοι, η κάθε μία με τον δικό της τρόπο. Στην Ελλάδα, αντίστοιχα, υπάρχει μια βαθιά σύνδεση με την παράδοση και τον πολιτισμό μας. Και οι δύο προσεγγίσεις με εμπνέουν και με ωθούν να εξελίσσω τη δουλειά μου.
-Τι είναι αυτό που σε μύησε στην ποίηση; Συνδέεται για σένα η ζωγραφική με την ποίηση; Κι αν ναι, ποιος ο «συνδετικός κρίκος»;
-Η ζωγραφική και η ποίηση για μένα είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Φυσικά μπορεί κανείς να εκφράσει τη λύπη ή τον πόνο του μέσα από τη ζωγραφική — η τέχνη, όποια μορφή κι αν έχει, είναι καθρέφτης του εσωτερικού μας κόσμου. Για μένα όμως, η ζωγραφική είναι συνδεδεμένη περισσότερο με το φως, τη χαρά και την ελπίδα· με την αίσθηση ότι όλα μπορούν να ξαναγεννηθούν μέσα από το χρώμα.
Η ποίηση ήρθε αργότερα, σαν μια πιο ήρεμη, εσωτερική διαδικασία, ένας τρόπος να πλησιάσω συναισθήματα πιο σύνθετα: τη λύπη, την απογοήτευση, τον στοχασμό. Εκεί συναντιούνται ο άνθρωπος και ο καλλιτέχνης μέσα μου: ο ένας παρατηρεί, ο άλλος εκφράζει. Αλλά ακόμη κι όταν γράφω για το σκοτάδι, υπάρχει πάντα μια χαραμάδα φωτός, γιατί έτσι είμαι, έτσι βλέπω τον κόσμο. Πάντα σκεφτόμουν με εικόνες, αλληγορίες και παρομοιώσεις, κι έτσι η ποίηση ήρθε σαν φυσική συνέχεια της ζωγραφικής — σαν να έδινα φωνή σε εικόνες που υπήρχαν ήδη μέσα μου.
Στην τέχνη μπορώ να υπάρχω όπως είμαι, αληθινή και εύθραυστη, χωρίς φίλτρα, και να τολμάω να εκφράσω ό,τι νιώθω. Όπως λέω κι εγώ σε έναν στίχο μου, «στα νιάτα σου το οφείλεις να τολμάς» — κι αυτή η τόλμη με συνοδεύει πάντα στη δημιουργία μου, είτε ζωγραφική είτε ποιητική.
-Μοιάζει να σε απασχολεί ιδιαιτέρως η σύγκρουση ανθρώπου-καλλιτέχνη και δη, ενός νέου ανθρώπου του σήμερα που έχει πολλά να αντιμετωπίσει για να καταφέρει να κυνηγήσει το όνειρό του. Τι είναι αυτό που σε κάνει να ξεχωρίζεις τη δική σου πραγματικότητα από τη δημιουργία;
-Η σύγκρουση του ανθρώπου και του καλλιτέχνη με απασχολεί ιδιαιτέρως και ενώ καταλαβαίνω την υπερβολή του τίτλου του βιβλίου, αυτή είναι και η ομορφιά της τέχνης: σου δίνει τη δυνατότητα να αφεθείς στην ένταση ή στην υπερβολή μιας στιγμής, χωρίς να χρειάζεται να ισχύει σε ολόκληρη τη ζωή σου.
Όταν απογοητευόμουν από καταστάσεις στην προσωπική μου ζωή, στρεφόμουν στον καμβά και εκεί ανακάλυπτα χαρά, ελευθερία και πληρότητα. Αντίστοιχα με την ποίηση, ανακάλυπτα αποδοχή και ειλικρίνεια. Σταματάω να σκέφτομαι όταν δημιουργώ, αφήνομαι απλώς στα συναισθήματά μου, χωρίς να τα κρίνω. Ίσως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ του ανθρώπου και του καλλιτέχνη στην περίπτωσή μου: η δημιουργία μου δίνει μια αίσθηση ολοκλήρωσης και ελευθερίας που δεν επηρεάζεται από εξωτερικές συνθήκες.
-Διαχωρίζεις μέσα σου τις δύο σου ιδιότητες, εκείνη του εικαστικού με εκείνη του συγγραφέα;
-Η διαδικασία συγγραφής αυτού του βιβλίου με οδήγησε σε μια βαθύτερη αποδοχή όλων μου των εαυτών, και το ίδιο ισχύει για τους διαφορετικούς «καλλιτέχνες» μέσα μου. Κάθε άνθρωπος κουβαλά πολλούς, διαφορετικούς εαυτούς με ενδιαφέρουσες αντιφάσεις — και ακριβώς αυτές οι αντιφάσεις μας κάνουν μοναδικούς. Αυτή η νέα συνύπαρξη μεταξύ εικαστικού και συγγραφέα με κρατά ενθουσιασμένη και δημιουργική σε κάθε νέο μου βήμα.
-Πού βρίσκεσαι επαγγελματικά αυτό τον καιρό;
-Αυτή την περίοδο είμαι πολύ ενθουσιασμένη, καθώς ετοιμάζω την παρουσίαση του βιβλίου μου στον ΙΑΝΟ (Σταδίου 24, Αθήνα) στις 21 Νοεμβρίου, στις 19:30 το βράδυ. Ανυπομονώ να συναντήσω τους αναγνώστες και να μοιραστώ μαζί τους τον κόσμο του βιβλίου μου.
-Υπάρχουν σχέδια για το άμεσο μέλλον που θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας;
-Η δημιουργία είναι συνεχής διαδικασία για μένα. Ετοιμάζω νέα έργα, και μια καινούρια ζωγραφική συλλογή, αλλά πάντα γεννιούνται ιδέες και έργα, ακόμα κι αν δεν είναι έτοιμα να παρουσιαστούν. Το σημαντικό είναι να αφήνομαι στη ροή της έμπνευσης και να εξερευνώ συνέχεια νέους δρόμους. Για μένα, η τέχνη είναι πάντα μια εξερεύνηση, και κάθε νέο έργο μια μικρή ανακάλυψη.
Πηγή | Copyright: Art Views | Μαρία Δήμου